Składki ZUS a przedawnienie roszczenia pracodawcy wobec pracownika

Jeżeli pracodawca wbrew przepisom nie odprowadzał składek od wynagrodzenia pracowników, ale obowiązku tego dopełnił po upływie terminu – może on domagać się od pracowników zwrotu uiszczonych składek w części, w jakiej pracownicy powinni ją sfinansować.

Termin przedawnienia roszczeń pracodawcy zaczyna biec nie od dnia wymagalności składek, lecz od dnia, w jakim dopełniono obowiązku i uiszczono zaległe składki ZUS.

Stan faktyczny

Pracodawca – szpital zatrudniał na umowę – zlecenie medyków, od których umów nie odprowadzał składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. W związku z decyzją ZUS nakładającą na pracodawcę obowiązek opłacenia zaległych składek od wynagrodzenia pracowników, szpital uiścił zaległości.

W zakresie, w jakim pracodawca pokrył składki w części pracowniczej, szpital zażądał od zatrudnionych zwrotu, zakładając, iż niepotrącone uprzednio z wynagrodzenia pracowników spowodowały zawyżenie ich pensji. Zatrudnieni przyjmując przedawnienie roszczenia pracodawcy, odmówili zwrotu należności. Od dnia wymagalności przedmiotowych składek upłynął bowiem 3 – letni okres przedawnienia.

Sąd I i II instancji

Sąd I instancji poparł stanowisko zatrudnionych przyjmując, iż roszczenie pracodawcy jest przedawnione. Na skutek złożonej przez szpital apelacji, sąd II instancji nabrał wątpliwości, czy pod uwagę brany powinien być termin wymagalności zapłaty składek, czy też właściwym jest dla ustalenia początku biegu terminu przedawnienia przyjęcie momentu faktycznego uiszczenia składek. W takim zakresie zostało skierowane do Sądu Najwyższego pytanie prawne.

Stanowisko Sądu Najwyższego

Sąd Najwyższy przyjął, iż uiszczone za zatrudnionych w ich części składki ZUS, jako stanowiące dla pracowników bezpodstawne wzbogacenie, podlegają regulacjom właściwym dla tej instytucji. Bieg terminu przedawnienia roszczenia pracodawcy z tytułu zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne pracowników w części, która powinna być przez nich finansowana, rozpoczyna się od dnia zapłaty tych składek przez pracodawcę.