Regulacje PIT w zakresie nieodpłatnych świadczeń zgodne z Konstytucją

W dniu 8 lipca 2014 Trybunał Konstytucyjny (dalej TK) wydał wyrok w sprawie opodatkowania PIT od nieodpłatnych świadczeń (sygn. akt K 7/13). Z ustnego uzasadnienia, na które powołuje się prasa (pisemnego uzasadnienia jeszcze nie ma), wynikają następujące wnioski.

Opodatkowaniu PIT powinny podlegać takie świadczenia, nieodpłatnie udostępniane pracownikom, jak:

  • dowóz do pracy,
  • abonament medyczny,
  • polisa ubezpieczeniowa,

Z kolei z opodatkowania powinien zostać wyłączony udział pracownika w imprezie integracyjnej firmy.

Z argumentacji TK wynika, że przychodem pracownika jest tylko świadczenie:

  • przyznane mu za jego zgodą, w jego interesie, które
  • służy zwiększeniu jego aktywów lub uniknięciu poniesienia wydatku (zaoszczędzenia) oraz
  •  stanowi korzyść przypisaną konkretnemu pracownikowi.

W ocenie TK kluczowym kryterium, decydującym o kwalifikacji danego nieodpłatnego świadczenia, jako podlegającego opodatkowaniu PIT, jest to, czy dane świadczenie stanowi dla pracownika korzyść w postaci uniknięcia poniesienia wydatku (kryterium oszczędności).

Imprezy integracyjne

Biorąc pod uwagę wskazane wyżej kryterium, TK zaznaczył, że oczywiście możliwość udziału pracownika w imprezach integracyjnych (np. kursokonferencje, imprezy dla pracowników) zwiększa atrakcyjność zatrudnienia i służy przyciągnięciu najlepszych kandydatów, jednak nie można stwierdzić, że w sytuacji, gdyby pracodawca nie opłacał imprezy, to pracownik sam poniósłby wydatek na uczestnictwo, choćby ze względu na fakt odbywania się jej po godzinach pracy.

Zatem ze względu na brak wystąpienia korzyści w postaci „zaoszczędzenia wydatku” opodatkowanie PIT nieodpłatnego świadczenia z tytułu udziału w imprezie integracyjnej nie powinno mieć miejsca.

Ponadto TK odniósł się od arytmetycznego ustalania wartości przysporzenia dla celów PIT w postaci udziału w imprezie integracyjnej (dzielenie kosztów imprezy przez liczbę pracowników objętych świadczeniem). Wskazał, że taka praktyka nie powinna być stosowana.

Dojazd do pracy, abonament medyczny, polisa ubezpieczeniowa

Jednocześnie TK uznał, że wystąpienie korzyści w postaci „zaoszczędzenia wydatku” pojawi się w przypadku dojazdów do pracy, abonamentów medycznych czy polis ubezpieczeniowych.

W ocenie TK, w sytuacji, gdy pracodawca nie zdecyduje się zapewnić pracownikowi powyższych świadczeń, pracownik niewątpliwie poniesie wydatek na dojazd do pracy, wizytę lekarską czy zakup polisy ubezpieczeniowej. Zatem pracownik w przedstawionych sytuacjach uzyskuje przysporzenie w postaci uniknięcia poniesienia wydatków i takie nieodpłatne świadczenia należy opodatkować PIT.

Komentarz TLA

Zaprezentowany wyrok TK zawiera jedynie wskazówki jak rozpatrywać na gruncie podatku PIT „inne nieodpłatne świadczenia”, niemniej mogą być one pomocne zarówno dla podatników jak i dla organów oraz sądów administracyjnych przy rozstrzyganiu tego rodzaju spraw. Jednak dopiero czas pokaże, czy organy oraz sądy będą w ogóle brały pod uwagę wskazany w wyroku kierunek wykładni.

Przy czym znaczenie wyroku TK dla wykładni przepisów PIT w zakresie nieodpłatnych świadczeń będzie można w pełni ocenić po opublikowaniu pisemnego uzasadnienia wyroku.